NOS Algemeen
Celstraffen tot ruim 7 jaar voor Hongkongse activisten na Tiananmen-herdenkingen
Drie activisten in Hongkong zijn veroordeeld tot gevangenisstraffen van vijf tot ruim zeven jaar vanwege het organiseren van herdenkingen van het Tiananmen-bloedbad in 1989. De activisten werden vorige maand al veroordeeld, nu is de strafmaat bepaald.
Lee Cheuk-yan en Chow Hang-tung kregen respectievelijk zeven jaar en zeven jaar en drie maanden cel. Albert Ho werd veroordeeld tot vijf jaar en twee maanden. De drie werden schuldig bevonden aan het aanzetten tot ondermijning van de staatsmacht.
De activisten organiseerden jarenlang een grote jaarlijkse herdenking van het neerslaan van de prodemocratische studentenprotesten op het Tiananmenplein in Peking. Tienduizenden mensen kwamen daarvoor bijeen in Victoria Park. De herdenking werd vanaf 2020 verboden. De drie activisten werden in 2021 opgepakt en zaten sindsdien grotendeels vast.
Volgens critici laat de zaak zien dat de ruimte voor politieke oppositie en vrije meningsuiting in Hongkong steeds verder wordt beperkt.
Protesten Tiananmenplein
Op 4 juni 1989 eisten demonstranten op het Tiananmenplein, ook bekend als het Plein van de Hemelse Vrede, meer democratie. Uiteindelijk werden ze met tanks en geweerschoten uiteengedreven. Eind juni 1989 zei de Chinese overheid dat er 200 burgers en tientallen leden van de veiligheidstroepen om het leven waren gekomen. In een Brits document dat in 2017 werd vrijgegeven, staat dat er zeker 10.000 doden vielen.
De zaak komt voort uit de bredere politieke strijd die Hongkong de afgelopen jaren heeft veranderd. In 2019 gingen miljoenen mensen in verschillende fases de straat op uit protest tegen een omstreden uitleveringswet, die het mogelijk zou maken verdachten aan China over te dragen.
De demonstraties groeiden uit tot een bredere beweging voor meer democratie en autonomie. Er waren maandenlang massale protesten, blokkades en soms gewelddadige confrontaties tussen demonstranten en de politie. De beweging werd uiteindelijk hard neergeslagen.
Ruimte voor protest ingedamd
In reactie op de protesten voerde Peking in juni 2020 een nationale 'veiligheidswet' in voor Hongkong. Die wet stelt onder meer afscheiding, ondermijning van de staatsmacht, terrorisme en samenwerking met buitenlandse machten strafbaar. Volgens de Chinese regering was de wet noodzakelijk voor de stabiliteit en veiligheid in Hongkong.
Critici zeggen juist dat de wet wordt gebruikt om politieke oppositie en vreedzame kritiek de kop in te drukken. Sinds de invoering zijn veel prominente activisten opgepakt, maatschappelijke organisaties opgeheven en is de ruimte voor protest sterk afgenomen.
NOS Algemeen
Drie gewonden na achtervolging na inbraak tankstation bij Venlo
Bij een politieachtervolging na een inbraak bij een tankstation in Kessel (Limburg) zijn vannacht drie gewonden gevallen. De auto van de verdachten crashte op de afrit Venlo-Zuid van de A73, meldt de politie.
De politie kreeg na 02.30 uur een melding van de inbraak bij het tankstation aan de Baarloseweg. De politie zag de vluchtauto in Blerick rijden. Omdat de bestuurder het stopteken negeerde, werd door agenten een achtervolging ingezet. Hierop vloog de auto met de drie verdachten van de weg op de afrit Venlo-Zuid.
Over de ernst van hun verwondingen is vooralsnog niets bekendgemaakt.
NOS Algemeen
Man aangehouden na onderschepping 4 ton cocaïne, mogelijk link met Bolle Jos
In Dordrecht is vorige week een man aangehouden die wordt verdacht van betrokkenheid bij de invoer van bijna 4000 kilo cocaïne. De man werd vrijdag 4 september aangehouden, meldt het OM. De partij waar hij mee in verband wordt gebracht, werd maandag aangetroffen in containers in de Franse haven van Duinkerke.
De verdachte is donderdag voorgeleid aan de rechter-commissaris. Die besloot dat hij nog veertien dagen vast blijft zitten. De man zit in beperkingen en mag alleen contact hebben met zijn advocaat.
De Franse douane meldt dat de cocaïne was verborgen tussen plasticafval in een container uit Ghana. De Franse autoriteiten schatten de waarde van de drugs op ongeveer 225 miljoen euro.
De volledige partij is inmiddels vernietigd. De Franse autoriteiten zeggen te proberen de betrokkenen bij het criminele netwerk achter de zending te identificeren. Volgens het Franse parket was dat netwerk al in beeld bij de nationale recherche.
Betrokkenheid Bolle Jos
De Telegraaf berichtte eerder al over de drugsvangst. Volgens de krant beschikken Nederlandse en Franse opsporingsdiensten over informatie dat de cocaïne mede toebehoort aan de organisatie van Jos L., alias Bolle Jos. Ook meldde de krant dat de drugs bestemd zouden zijn geweest voor een bedrijfsadres in Dordrecht. Het OM heeft de betrokkenheid van de organisatie van L. niet bevestigd.
Het OM verdenkt de in Dordrecht aangehouden man daarnaast van het medeplegen van voorbereidingshandelingen voor de invoer van andere partijen cocaïne in Nederland dit jaar. Vanwege het onderzoek worden daarover voorlopig geen verdere details bekendgemaakt.
NOS Algemeen
Drugsgebruik in het pleistoceen: in Indonesië waren ze er al vroeg bij
Dat het gebruik van verdovende middelen niet is voorbehouden aan de moderne tijd, is misschien niet zo gek. Maar wetenschappers hebben nu ontdekt dat we nog verder terug de tijd in moeten dan we al dachten.
Op het Indonesische eiland Sulawesi gebruikten mensen mogelijk al 25.000 jaar geleden een bewustzijnveranderende noot: de betelnoot. Dat schrijven onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances. Ze onderzochten de resten van twee jagers-verzamelaars en vonden op hun tanden opvallende slijtage én sporen van de werkzame stof arecoline, die invloed heeft op het zenuwstelsel.
De oudste van de twee leefde ergens tussen 25.000 en 16.000 jaar geleden, de tweede ongeveer 7600 tot 6300 jaar geleden. Bij allebei zaten ongebruikelijke, diepe ronde groeven in de tanden. Volgens de onderzoekers ontstonden die groeven doordat de mensen regelmatig op hele betelnoten zogen. De harde noten werden langdurig tegen de tanden gehouden, waardoor het gebit langzaam maar zeker werd afgesleten.
Pijnlijke ironie
Tegenwoordig worden betelnoten vaak samen met onder meer kalk en een blad gekauwd. Dat zorgt voor een sterker stimulerend effect. In delen van Zuid- en Zuidoost-Azië en de Pacific wordt nog op betelnoten gekauwd. In sommige gebieden is het vooral een traditie onder oudere generaties, terwijl het gebruik elders nog steeds veel voorkomt.
Waarschijnlijk was de ervaring destijds wel anders dan bij het moderne gebruik. De onderzoekers denken dat het zuigen vooral een verdovend of pijnstillend effect kon hebben.
En daar zit meteen een pijnlijke ironie. Het langdurig zuigen op harde betelnoten beschadigde de tanden namelijk ernstig. Bij een van de onderzochte mensen was het tandweefsel zo ver afgesleten dat de binnenkant van een tand bloot kwam te liggen. Dat kan zeer pijnlijk zijn en vergroot de kans op infecties.
Laatste ijstijd
De onderzoekers vermoeden daarom dat er een vicieuze cirkel kon ontstaan: iemand gebruikte de betelnoot om tandpijn te verzachten, maar beschadigde daarmee op de lange termijn zijn gebit nog verder.
De bevindingen van de onderzoekers zijn vooral bijzonder omdat de betelnoot hier duizenden jaren vóór de opkomst van de landbouw werd gebruikt. Daarmee gaat het onderzoek veel verder terug dan eerdere archeologische aanwijzingen voor regelmatig gebruik van bewustzijnveranderende middelen.
De oudste van de twee onderzochte mensen leefde tijdens de laatste ijstijd, die ongeveer 11.700 jaar geleden eindigde. Of deze mensen daadwerkelijk op zoek waren naar een 'roes' zoals we die tegenwoordig kennen, is overigens niet met zekerheid te zeggen. De onderzoekers benadrukken dat het effect van het oude gebruik waarschijnlijk milder was dan bij het moderne gebruik.
Maar één ding lijkt duidelijk: mensen experimenteerden al in de ijstijd met planten die iets met hun lichaam en bewustzijn deden. En daar hadden ze, zo blijkt uit hun gebit, een best hoge prijs voor over.
NOS Algemeen
Vijf doden en 67 gewonden bij Russische aanval op winkelcentrum in Oekraïne
Bij een Russische aanval op een winkelcentrum in de Oekraïense stad Pavlohrad zijn vijf mensen omgekomen en 67 mensen gewond geraakt. Onder de gewonden zijn drie tieners. Dat melden Oekraïense autoriteiten.
Het winkelcentrum werd donderdag overdag getroffen, toen er veel mensen op straat waren. Het is nog niet officieel vastgesteld welk type wapen is gebruikt. Ook twee hulpverleners raakten gewond.
De aanval op het winkelcentrum maakte deel uit van een bredere Russische aanval op Pavlohrad. Volgens gouverneur Oleksandr Hanzha werden vijf stadsdelen van de stad getroffen door drones, artillerie en luchtbommen. In totaal raakten daarbij 76 mensen gewond. Persbureau Reuters meldt dat bij de aanvallen op Pavlohrad in totaal zeven mensen zijn omgekomen.
Pavlohrad is een belangrijk spoor- en logistiek knooppunt voor het oosten van Oekraïne. De stad ligt op ongeveer 75 kilometer van de frontlinie en werd voorheen als een relatief veilige plek beschouwd voor mensen die de oorlog in het oosten wilden ontvluchten. De situatie is de afgelopen maanden drastisch veranderd, meldt The Kyiv Independent.
Op 20 juli werd de stad aangevallen met de eerste zogenoemde glij- of zweefbom. Deze bommen hebben een korter bereik, maar zijn goedkoper om te produceren en worden gelanceerd vanuit vliegtuigen op Russisch grondgebied of in door Rusland bezet gebied.
'Russisch terrorisme'
Gisteren werd in de stad Soemy ook een winkelcentrum getroffen. Dat was hetzelfde winkelcentrum waar woensdag twee mensen omkwamen en twintig mensen gewond raakten bij een Russische droneaanval. Rusland ontkent dat het gericht burgerdoelen aanvalt.
De Oekraïense president Zelensky zei op Telegram over de aanval op het winkelcentrum in Pavlohrad dat "de wereld ziet wat Rusland doet". "We werken zo goed mogelijk samen met onze partners om Oekraïners te beschermen tegen dit soort Russisch terrorisme."
NOS Algemeen
Douane vindt crack in Surinaamse pinda's: 'Geen lastige zaak om te cracken'
Medewerkers van de douane hebben naar eigen zeggen een nieuwe, creatieve manier ontdekt waarop drugs worden gesmokkeld. Bij een controle stuitten ze op verdachte pinda's.
Tussen de nootjes was crack verstopt. Aan de Surinaamse nieuwssite Waterkant is bevestigd dat de drugs afkomstig waren uit Suriname. Het is niet duidelijk om hoeveel crack het ging. De drugs zijn in beslag genomen en vernietigd.
Zo werden het wel héél verslavende pinda's, is gekscherend te lezen op het Instagramaccount van Douane Nederland. Het was voor de douaniers geen lastige zaak om te cracken, meldt de douane er knipogend achteraan.
Bijzondere vondsten
Het is niet voor het eerst dat de douane nieuwe manieren ontdekt waarop drugs naar Nederland worden gesmokkeld. Vorige maand werden bolletjes cocaïne gesmokkeld alsof het nootjes waren en een week geleden werd een lading wierookschaaltjes doorzocht. Die bleken een dubbele bodem te hebben waar drugs in waren verstopt.
Ook vond de douane pasgeleden nog een lading xtc-pillen tussen de kattenbrokken, cocaïne in het vruchtvlees van een kokosnoot, in bevroren vis en in holle bamboestammen en crack gevonden in popcorn.
NOS Algemeen
Duitse ontwikkelaar ziet af van vier grote windturbines bij Winterswijk
Er komen voorlopig geen grote windturbines bij Ratum, vlak over de Duitse grens bij de Gelderse gemeente Winterswijk. De Duitse ontwikkelaar ziet af van de bouw, tot vreugde van een groep omwonenden.
De vier windmolens zouden 250 tot 267 meter hoog worden. De Werkgroep Ratum-Kotten verzet zich al sinds 2023 tegen de komst van de windturbines in de regio. De bewoners vinden dat de "industriële windturbines" niet passen in het coulisselandschap vol oude landerijen, bossen en halfopen veengebied. Ook vrezen ze een "enorme belasting op mens en natuur".
Volgens woordvoerder Juliette Polenz van ontwikkelaar Stadtwerke Münster is uitgebreid onderzocht of de locatie bij Ratum geschikt is. "Maar het ziet ernaar uit dat we niet de benodigde toestemming krijgen. Daarom hebben we besloten om op deze locatie te stoppen met het project", zegt ze bij streekomroep REGIO8.
Duitse advocaat ingeschakeld
De werkgroep vermoedt dat hun weerstand heeft bijgedragen aan dat besluit, zegt voorzitter Karin Pierik. "We hebben al vroeg een Duitse advocaat ingeschakeld, zodat we binnen de Duitse rechtssystemen goed konden handelen. Daarmee hebben we de druk kunnen opvoeren. Ik denk dat Stadtwerke Münster niet op zoveel moeilijkheden en weerstand had gerekend."
Pierik kreeg het nieuws vandaag via de advocaat te horen. "Ik heb tranen van blijdschap, want we hebben nooit opgegeven. Als je niets weet van de Duitse wetgeving en procedures komt er ontzettend veel op je af."
Wethouder Gosse Visser van de gemeente Winterswijk is eveneens verheugd. "Dat is goed nieuws voor de omwonenden. De Werkgroep Ratum-Kotten heeft zich hier enorm voor ingezet." Ook de gemeente en de provincie Gelderland hebben zich verzet tegen de komst van de vier turbines, zegt Visser.
Turbines aan Duitse kant
Er liggen nog meer plannen voor windturbines in de buurt van Winterswijk, in de Duitse gemeenten Südlohn, Rhede en Bocholt. Bij Rhede-Vardingholt loopt het project Külver Heide, waarbij drie windturbines zijn gepland. Die vergunning is verleend door de Duitse regio Borken. Daarnaast bestaan er vergevorderde investeringsplannen aan de Duitse kant van de grens bij Kotten.
Wethouder Visser: "We blijven de andere windprojecten aan de Duitse grens nauwlettend volgen. Zodra er nieuwe stukken beschikbaar zijn, bekijken we samen met de provincie en de werkgroepen welke vervolgstappen nodig en mogelijk zijn."
Ook Pierik blijft zich verzetten tegen windturbines langs de Nederlands-Duitse grens. Zij is ook voorzitter van het Burgercollectief Grensbelang. "Dit speelt langs de hele Nederlandse grens. De strijd is nog niet gestreden, maar dit geeft ons ontzettend veel moed."
NOS Algemeen
Klimaatactivist Daniel V. plande ruim 150 sabotageacties, in Duitsland en buurlanden
De Duitse klimaatactivist die dinsdag na een klopjacht werd opgepakt, plande meer dan 150 sabotageacties. Dat blijkt uit onderzoek naar de man, dat vandaag werd gepresenteerd door de minister van Binnenlandse Zaken van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen.
Volgens minister Herbert Reul, zijn er meer "mogelijke plaatsen delict" aan het licht gekomen waar de 48-jarige Daniel V. een aanval had willen uitvoeren.
V. werd aangehouden in de buurt van de Nederlandse grens. Hij wordt ervan verdacht dat hij pogingen heeft ondernomen om stroomleidingen te saboteren in de buurt van kolencentrales op verschillende plekken in de deelstaten Noordrijn-Westfalen, Brandenburg en Saksen.
Strijd tegen fossiel
In zeker twee gevallen slaagde hij erin om kortsluiting te veroorzaken. In Bergheim, ten westen van Keulen, was een klein deel van een energiecentrale een paar dagen buiten gebruik na kortsluiting. In Brandenburg was twee keer kortsluiting in een onderstation vlak bij de energiecentrale van Jänschwalde. De incidenten leidden niet tot een stroomstoring.
V. komt uit Gevelsberg, in het zuidelijke Ruhrgebied en had in brieven de verantwoordelijkheid opgeëist voor sommige acties, waarna een klopjacht op hem werd geopend. Hij noemde naar verluidt klimaatbescherming en de strijd tegen fossiele brandstoffen als zijn motieven.
Doetinchem
V. had de tientallen sabotageacties ook in buurlanden gepland, bevestigt minister Reul. Maandag, nog voordat V. werd aangehouden, schreef een Duitse krant al dat de verdachte mogelijk ook in Nederland wilde toeslaan. Hij had volgens de krant een elektriciteitsstation in Doetinchem op zijn lijst met mogelijke doelwitten staan.
Alleen al in de deelstaat Noordrijn-Westfalen werden ruim veertig ontstekingsmechanismen gevonden waarmee V. zelfgemaakte raketten met een dunne draad naar hoogspanningsleidingen van onderstations had kunnen schieten. De klimaatactivist was voornemens om telkens kortsluiting en vervolgens stroomuitval te veroorzaken.
"We hebben niet alleen de vermoedelijke dader van de aanslagen aangehouden, maar mogelijk ook verdere aanslagen voorkomen", aldus Reul.
NOS Algemeen
Talkshowhost Jimmy Kimmel schrapt gesprek met Democraat 'na druk regering-Trump'
Een gesprek met een politieke tegenstander van president Trump mag niet op tv worden uitgezonden in de show van de Amerikaanse presentator Jimmy Kimmel. Dat zei de presentator gisteren in zijn eigen programma. Het gesprek met Democraat James Talarico, dat vandaag zou worden uitgezonden, is geschrapt en zal alleen op YouTube te zien zijn. Talarico is momenteel kandidaat voor de senaat in de staat Texas.
Volgens Kimmel is er zware druk uitgeoefend door de regering-Trump. Uiteindelijk zou mediatoezichthouder FCC hebben gedreigd met juridische stappen. De FCC heeft nog niet gereageerd op de beschuldigingen van Kimmel.
Tijdens een lange monoloog zei Kimmel: "Morgenavond interview ik James Talarico onder ongebruikelijke omstandigheden. Al meer dan twintig jaar interview ik in deze show zonder problemen Amerikanen die zich kandidaat stellen voor een politiek ambt." Daarna refereerde hij aan een interview met Trump in 2015. Die deed toen mee aan de voorverkiezingen voor het presidentschap.
FCC niet onafhankelijk
Daarna ging Kimmel verder: "Nu hij president is, heeft zijn FCC gedreigd met maatregelen tegen mij, tegen onze show, tegen onze zender ABC, onze regionale omroepen en lokale stations. Puur vanwege gebruikelijke, traditionele redactionele keuzes en het uitnodigen van gasten die hen blijkbaar niet zinnen."
Volgens Kimmel heeft hij dit besluit moeten nemen, omdat "lokale stations en ABC-partners in Texas anders met dit gedoe te maken zouden krijgen".
In de VS geldt de FCC als een onafhankelijke toezichthouder, maar dat is het momenteel niet, zeggen critici. Aan het hoofd staat een door Trump aangewezen voorzitter en de koers wordt sterk beïnvloed door de regering.
Eerder onder druk gezet
Het is niet de eerste keer dat Kimmel overhoop ligt met de toezichthouder. Vorig jaar september werd zijn show zelfs tijdelijk geschrapt vanwege een opmerking over de vermoorde conservatieve politieke activist Charlie Kirk. Hij zei dat de regering-Trump diens dood uitbuitte. Na zware druk besloot ABC, dat zijn show uitzendt, hem voor onbepaalde tijd van de buis te halen.
Dat leverde vervolgens weer een storm aan reacties op. ABC-eigenaar Disney kreeg veel opzeggingen en ook bekende Hollywood-acteurs spraken hun steun uit voor Kimmel. Die kreeg daarop zijn show terug.
Die beslissing kon ook rekenen op een reactie van president Trump zelf. Op zijn platform schreef hij: "Ik kan niet geloven dat ABC Fake News Jimmy Kimmel zijn programma heeft teruggegeven. Het Witte Huis had van ABC gehoord dat zijn show was geschrapt!"
NOS Algemeen
Brand in Congo verwoest twee scholen, zeker 24 kinderen omgekomen
Bij een grote brand op twee scholen in de stad Bukavu, in het oosten van de Democratische Republiek Congo, zijn zeker 24 kinderen om het leven gekomen. Lokale media melden dat het gaat om 19 meisjes en 5 jongens, allen onder de tien jaar. Ze zouden zijn gestorven toen ze probeerden te vluchten voor het vuur.
Ook is er een onbekend aantal volwassenen omgekomen. Daarnaast zijn er volgens lokale autoriteiten ook 29 gewonden, 21 van hen zijn zwaargewond opgenomen op een intensive care. Bukavu telt zo'n 800.000 inwoners en wordt sinds februari vorig jaar gecontroleerd door de rebellengroep M23.
De beweging ontstond in 2012, werd in 2013 verslagen, maar hervatte in 2021 zijn gewapende strijd tegen de Congolese beweging.
Vuur overgeslagen
De brand zou in de ochtend zijn uitgebroken in twee houten huizen, waarna het vuur al snel oversloeg. Uiteindelijk zijn zo'n driehonderd huizen in de dichtbevolkte wijk Chimpunda in de as gelegd. De lokale autoriteiten, aangesteld door de rebellengroep M23, sluiten niet uit dat het dodental nog oploopt.
Wat de oorzaak is van de brand, is nog onduidelijk. Het vuur is naar verluidt geblust, al stijgt er volgens getuigen nog wel witte rook op uit de restanten.
De regio is na een bliksemoffensief sinds februari vorig jaar in handen van de zwaarbewapende M23-rebellen, die ook al andere grote delen in het oosten van Congo hebben veroverd. Ook al zijn er pogingen gedaan om tot een staakt-het-vuren te komen, er zijn nog altijd gevechten gaande tussen de regering in de hoofdstad Kinshasa en M23.
In juni legde de VN Veiligheidsraad sancties op aan leiders van M23, waaronder een wapenembargo, een reisverbod en een bevriezing van tegoeden.