Nieuws

Moet je zo snel mogelijk naar de huisarts met hoofdpijn of kun je het nog een paar dagen aanzien? De online tool moetiknaardedokter.nl (MINDD) beantwoordt jaarlijks miljoenen van dit soort vragen en adviseert patiënten zonder tussenkomst van een hulpverlener. Uit onderzoek van de NOS blijkt dat het bedrijf zo'n vijf jaar lang niet de juiste papieren heeft gehad om advies te mogen geven. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), die MINDD onder toezicht had gesteld, bevestigt dat. Bovendien is niet inzichtelijk op basis waarvan MINDD tot zijn adviezen komt. Instanties op basis waarvan MINDD zegt de tool te hebben gebouwd, weten van niets. Europese regels omzeild Drie jaar geleden stelde het ministerie van Volksgezondheid al vast dat de tool onbetrouwbaar was. Desondanks verwijzen zo'n 2000 huisartsenwebsites ernaar en kunnen patiënten er hun gegevens invullen. MINDD beweert op de website in een categorie te vallen waarbij alleen informatie mag worden verstrekt, maar de tool geeft advies over het wel of geen contact opnemen met een huisarts. Bij alleen informatieverstrekking wordt minder streng gecontroleerd dan bij advies geven. Daarmee omzeilt MINDD strengere Europese regelgeving. Gezondheidsjurist Corrette Ploem van Amsterdam UMC noemt dit zorgelijk. "Adviesverlening vereist strenge kwaliteits- en veiligheidscontroles, die hier ontbreken." Heel verschillende adviezen Een huisartsenpost in Apeldoorn bouwde de software in 2012, om de druk op de zorg te verminderen. Huisartsenpraktijken en spoedposten betalen voor de tool en per ingevulde vragenlijst. Zij krijgen op hun beurt weer geld van de zorgverzekeraars om de tool op hun site te zetten. De vragenlijst kan na het invullen uiteenlopende adviezen geven: afwachten, paracetamol slikken, vandaag de huisarts bellen, direct contact opnemen of 112 bellen. Als de patiënt de tool verkeerd invult of een klacht bij zichzelf over het hoofd ziet, kan er verkeerd advies worden gegeven. Zo wordt iemand die klachten heeft die kunnen wijzen op een hartaanval of longembolie en daarbij de leeftijd 40 invult, aangeraden om direct 112 te bellen. Vul je 39 in, dan krijg je extra vragen over zwangerschap en drugsgebruik en wordt geadviseerd "vandaag een keer contact op te nemen met de huisarts". Geen toestemming In 2023 kon het ministerie van Volksgezondheid de betrouwbaarheid van MINDD niet vaststellen, omdat onduidelijk is waarop de tool zijn adviezen baseert. Op de website van MINDD staat dat de informatie gebaseerd is op de Nederlandse Triage Standaard (NTS), de autoriteit die vragenlijsten opstelt voor zorgmedewerkers, en het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De NTS is kritisch en weet niet waar de data van MINDD vandaan komen. Tot voor kort maakte de NTS alleen vragenlijsten voor hulpverleners, niet voor patiënten. Ook het Huisartsen Genootschap is kritisch: "Wij hebben geen toestemming gegeven om onze naam eraan te verbinden. Het is voor ons ook niet duidelijk waar hun tool op gebaseerd is." De logo's van de NTS en het NHG staan groot op de kwaliteitspagina van MINDD. Het NHG heeft MINDD meermaals verzocht om zijn logo van de site te verwijderen, maar dat is tot op heden niet gebeurd. Ook zei MINDD dat de adviezen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek van het Radboud Universitair Medisch Centrum, maar het ziekenhuis zegt dat er geen samenwerking meer is. Het heeft na vragen van de NOS MINDD verzocht de informatie van hun website te verwijderen. Dat is wel gebeurd. Puntjes op de i Volgens MINDD kan de regelgeving op meerdere manieren worden geïnterpreteerd. Het bedrijf zegt na de zomer waarschijnlijk de juiste papieren te hebben: "Wij zetten nu de puntjes op de i en willen de hele discussie in de kiem smoren door het gewoon te doen." Ook al heeft de inspectie geconstateerd dat het bedrijf niet de juiste papieren heeft, toch komt er geen verder onderzoek. De IGJ neemt vooralsnog genoegen met de belofte van MINDD om de certificaten nu wel te gaan halen. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) vindt dat huisartsen erop moeten kunnen vertrouwen dat leveranciers zich aan de regels houden. Daarom vindt de vereniging dat de procedures om de juiste papieren te krijgen, sneller moeten, ook omdat de ontwikkeling van nieuwe tools heel snel gaat. Verantwoording Van de 4900 huisartsenpraktijken in Nederland heeft de NOS 3962 huisartsenpraktijken geautomatiseerd onderzocht met Google Chrome. In de broncode werd gezocht naar verwijzingen naar 'moetiknaardedokter.nl'. Bij 1006 huisartsenwebsites verwijst de website met een linkje door naar de tool voordat er een afspraak bij de huisarts wordt gemaakt. 942 huisartsen hebben de tool zelf op hun website staan.

Goedemorgen! De Britse koning Charles is in de Verenigde Staten en spreekt het Congres, het Amerikaanse parlement toe. En in Parijs wordt de halve finale van de Champions League gespeeld. Eerst het weer: In de loop van de ochtend klaart het geleidelijk steeds verder op. Vanmiddag is het overwegend zonnig en wordt het bij een stevige noordoostenwind 14 tot 20 graden. De komende dagen blijft het ronduit zonnig en wordt het steeds warmer met op vrijdag in het zuiden maxima rond 25 graden. Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor. Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist? In Loosdrecht zijn meerdere ramen van het gemeentehuis vernield. Er zijn onder meer stoeptegels en betonblokken door de ruiten gegooid. Ook zijn hekken om het pand omver getrapt. Volgens persbureau ANP is er een verdachte opgepakt. Bij het gemeentehuis waren vorige week rellen tijdens protesten tegen de geplande tijdelijke opvang van asielzoekers in het pand. Onder druk van de protesten besloot de gemeente het aantal opvangplekken te verlagen van 110 naar 70 en de opvang twee weken uit te stellen. Ander nieuws uit de nacht: En dan nog dit: De koninklijke familie heeft gisteren 'Keningsdei' in Friesland gevierd met kaatsen, fierljeppen en andere typisch Friese gebruiken. Koning Willem-Alexander stond zelfs nog even op de schaats.

In het jaar dat de Verenigde Staten stilstaan bij 250 jaar onafhankelijkheid van de Britten zijn koning Charles en koning Camilla begonnen aan een precair vierdaags staatsbezoek aan de VS. Dat bezoek is bedoeld om de banden tussen beide landen warm te houden en komt op een moment dat de relatie tussen president Trump en de Britse premier Starmer is bekoeld. Het koningspaar bracht eerst een bezoek aan het Witte Huis, waar Trump en first lady Melania hen welkom heetten. Na een korte fotosessie vertrok het gezelschap naar de Green Room om een lichte maaltijd te gebruiken, waarbij de thee niet ontbrak. Het viertal zat bij een schilderij met daarop de plek in Philadelphia waar in 1776 de onafhankelijkheidsverklaring werd getekend. Vervolgens verplaatsten de vier zich te voet naar de tuinen op het terrein, om daar een nieuwe aanwinst te bekijken: een bijenkorf in de vorm van het Witte Huis, afgelopen week gepresenteerd door Melania. Dat programmaonderdeel moet Charles, begaan met de natuur, hebben aangestaan. Bekend is dat hij zelf zeker drie bijenkasten houdt bij zijn privéwoning in Engeland. Na de wandeling over de groene gronden rond het Witte Huis woonde het koninklijk paar een tuinfeest bij dat was georganiseerd door de Britse ambassade in Washington. Speciale relatie Het vierdaagse bezoek, dat zich veelal publiekelijk voltrekt, wordt internationaal met belangstelling gevolgd vanwege de opgelopen spanningen tussen de Amerikaanse en Britse regering. Trump en Starmer raakten in conflict toen die laatste aanvankelijk weigerde om Britse luchtmachtbases beschikbaar te stellen aan de VS in de oorlog die het voert tegen Iran. Daarbij haalde Trump in allerlei felle bewoordingen uit naar de Britse premier, waarmee hij eerder nog op goede voet leek te staan. Zo noemde hij Starmer "niet Winston Churchill", de Britse premier die kort na de Tweede Wereldoorlog een term introduceerde voor de band tussen de VS en het VK: de special relationship. Een band die nu juist onder druk staat. 'Geweldige vent' Maar volgens Trump heeft zijn vete met de Britse regering "helemaal niets te maken" met Charles, over wie hij zich in de voorbije weken lovend heeft uitgelaten. Hij omschreef de koning als een "vriend" en "geweldige vent". Hij begint ook graag over zijn "fantastische" tijd in het VK, afgelopen september, tijdens zijn met pracht en praal doorspekte tweede staatsbezoek daar. In aanloop naar Charles' komst naar de VS zei Trump tegen de BBC dat het koninklijk bezoek "absoluut" zou kunnen bijdragen aan het herstel van de Brits-Amerikaanse banden. Daar zijn nu nog drie dagen voor. Charles en Camilla blijven twee dagen in Washington en reizen vervolgens naar New York, Virginia en Bermuda voordat ze terugkeren naar huis.

In Breda is gisteravond laat een auto rechtdoor gereden op een T-splitsing en tegen een woning geknald. In de geraakte muur is een groot gat ontstaan, waardoor vanaf de straat zo naar binnen kan worden gekeken. De politie heeft de bestuurder van de auto aangehouden en onderzoekt de toedracht. Door de crash raakte een deel van de woning zwaar beschadigd. De brandweer heeft de woning gestut en het voertuig van de gevel losgetrokken, melden fotojournalisten ter plaatse. Vervolgens is de auto, wit van het stof en puin, weggesleept door een berger. Autosleutels in de zak Het gebeurt geregeld dat een auto een woning ramt. Vorige maand nog was het raak in Hapert, in de omgeving van Eindhoven. De bestuurder van de auto reed over een lege parkeerplaats en voetpad voordat hij door de tuin het huis binnenreed. De bewoners keken op dat moment tv en hebben de inzittenden uit de auto gehaald. De politie pakte een van die inzittenden, een 22-jarige man uit Hapert, op voor rijden onder invloed. Aanvankelijk was niet meteen duidelijk wie de bestuurder van de auto was; twee mannen wezen op straat naar elkaar. Maar na de vondst van de autosleutels in de broekzak van een van de twee, nam de politie diegene mee naar het bureau.

Wereldster Taylor Swift heeft twee geluidsfragmenten en een afbeelding van haarzelf aangedragen om zichzelf als merk geregistreerd te krijgen. Dat lijkt een poging om haar stem en uiterlijk te beschermen tegen AI-deepfakes en met behulp van kunstmatige intelligentie gemaakte muziek. In de twee audiofragmenten die Swift afgelopen vrijdag aandroeg bij het U.S. Patent and Trademark Office is te horen hoe de popster sprekend reclame maakt voor haar laatst verschenen album. Als afbeelding is gekozen voor Swift op het podium tijdens haar Eras-wereldtour. De beeltenis en het stemgeluid van de Amerikaanse zangeres zijn al talloze keren gebruikt in door AI gegenereerde nepvideo's, bijvoorbeeld in reclame-uitingen en politieke boodschappen. Duidelijke grens Met haar poging zichzelf als merk te registreren volgt ze het voorbeeld van de Amerikaanse acteur Matthew McConaughey. Hij was eerder dit jaar de eerste bekende persoon die zich als merk wist te registeren, in een poging zijn stem en uiterlijk te beschermen tegen AI-misbruik. Door zichzelf als merk vast te leggen wil McConaughey, bekend van films als Interstellar en Dallas Buyers Club, "een duidelijke grens rond eigendom creëren", zei hij in januari tegen The Wall Street Journal, "waarbij toestemming en toeschrijving de norm zijn in een AI-wereld". Extra beschermlaag Merkrechtadvocaat Josh Gerben, die gisteren als eerste melding maakte van Swifts poging zich als merk te registreren, wijst op zijn blog op een maas in de huidige regelgeving. Het auteursrecht over opgenomen muziek, waar muzikanten vanouds op vertrouwden, is niet meer voldoende in tijden van AI. "AI-technologieën maken het voor gebruikers nu mogelijk om volledig nieuwe inhoud te genereren die de stem van een artiest nabootst zonder een bestaande opname te kopiëren, waardoor een gat ontstaat dat merkregistraties mogelijk kunnen helpen opvullen", aldus Gerben. Hij noemt het "een extra beschermlaag". Het registreren van de gesproken stem van een beroemdheid als merk is juridisch nog wel onontgonnen terrein, voegt Gerben eraan toe. De tijd moet leren of zo'n registratie standhoudt bij de rechter. De beoordeling van Swifts aanvraag kan nog even op zich laten wachten. Op de site van het U.S. Patent and Trademark Office staat dat wachttijden kunnen oplopen tot tien maanden.

Bij het gemeentehuis van Wijdemeren in Loosdrecht zijn gisteravond vernielingen aangebracht. Ruiten en toegangsdeuren zijn ingegooid met stoeptegels en betonblokken. Ook zijn hekken voor het pand omver getrapt en is een verkeersbord door een ruit gegaan. Volgens persbureau ANP is er een verdachte aangehouden. In Loosdrecht protesteerden vorige week meerdere avonden op rij honderden mensen tegen de tijdelijke vestiging van 110 asielzoekers in het deels leegstaande gemeentehuis. Daarbij werd de politie bekogeld met zwaar vuurwerk en stenen. De mobiele eenheid van de politie greep daarop meerdere keren in. Aanvankelijk was het de bedoeling de eerste asielzoekers afgelopen week in Loosdrecht aan zouden komen, vijf dagen na het besluit van de gemeente. Daar had de rechter ook toestemming voor gegeven. Die besloot vorige week dat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) 110 asielzoekers mocht opvangen voor maximaal een half jaar. Uitstel en minder asielzoekers Na dagen van protesten besloot de gemeente om die aanvangsdatum vooruit te schuiven naar op z'n vroegst 6 mei en het aantal op te vangen asielzoekers bij te stellen naar 70. Dat noemde het gemeentebestuur "beter passend bij de lokale situatie". "De maatschappelijke onrust is op dit moment groot." Ook speelde volgens de gemeente mee dat de politie op Koningsdag en de daarop aansluitende feestweek in Loosdrecht onvoldoende menskracht zou hebben om de veiligheid te garanderen. In het gemeentehuis, dat deels leegstaat vanwege de aanstaande fusie met de gemeente Hilversum, komen nu 70 opvangplekken voor alleenstaande mannelijke asielzoekers. De noodopvangplekken blijven maximaal zes maanden in gebruik, zo liet de gemeente vorige week opnieuw weten.

Bij een aanval van terreurgroep IS in de Nigeriaanse staat Adamawa, nabij de grens met Kameroen, zijn zeker 29 mensen om het leven gekomen. Dat meldt de gouverneur van de staat. IS heeft via Telegram de aanval opgeëist. Gisterenavond werd de aanval uitgevoerd op de lokale gemeenschap, waarbij de terroristen urenlang om zich heen schoten. Ook werden eigendommen vernield, melden lokale vertegenwoordigers aan het Britse persbureau Reuters. Tijdens een bezoek aan de lokale gemeenschap in de omgeving van Gombi noemde gouverneur Fintiri het incident "tragisch en onacceptabel". "Deze laffe daad is een belediging van onze menselijkheid en zal niet ongestraft blijven", schreef Fintiri in een verklaring op social media. Hij voegde eraan toe dat de veiligheidsmaatregelen zijn opgeschroefd en beloofde wraak op de aanvallers. Het is onduidelijk wat het motief van IS is. Het noordoosten van Nigeria heeft in de afgelopen jaren herhaaldelijk te maken gehad met aanvallen van jihadisten van Boko Haram. Ook voert een afsplitsing van Islamitische Staat, ISWAP, er steeds meer aanvallen uit. Vorige week vielen ook al meer dan dertig doden in noord-Nigeria door aanvallen door jihadisten.

De man die door de beveiliging probeerde te breken bij het Correspondents' Dinner wordt verdacht van poging tot moord op president Trump. Hij werd gisteren gearresteerd en is vandaag voorgeleid aan de rechter. Ook wordt hij beschuldigd van het overtreden van de wapenwet. Het gaat volgens politiebronnen van persbureau AP om Cole Allen, een 31-jarige leraar en videogameontwikkelaar uit de stad Torrance in het zuiden van Californië. Volgens eerdere berichten zou hij worden aangeklaagd voor een aanslag op de regering-Trump, maar dat is dus veranderd naar een poging tot moord op de Amerikaanse president. Allen heeft geen strafblad, zei een van de advocaten die hem verdedigt. Ook benadrukte hij dat de verdachte onschuldig is totdat zijn schuld is bewezen. Meerdere wapens Allen opende zaterdagavond het vuur in het hotel waar het diner plaatsvond. Dat gebeurde buiten de balzaal waar de Amerikaanse president en andere aanwezigen zaten te eten. Kort daarna werden Trump en vicepresident Vance door agenten van de Secret Service uit de zaal gehaald. Andere aanwezigen, onder wie veel journalisten, doken onder de tafels of zochten elders in de zaal beschutting. Het diner werd afgeblazen en wordt ergens in de komende maand opnieuw georganiseerd. Bij de beschieting raakte behalve een agent van de Secret Service niemand gewond. Later werd duidelijk dat de man meerdere wapens, waaronder een jachtgeweer, een pistool en messen bij zich droeg. Ook had hij een kogelwerend vest aan. 'Vriendelijke federale moordenaar' Kort voordat hij door de schoten loste, had hij volgens Amerikaanse media berichten naar zijn familie gestuurd waarin hij zei "niet langer bereid te zijn om toe te laten dat een pedofiel, verkrachter en verrader mijn handen met zijn misdaden bezoedelt". Ook noemde hij zichzelf volgens bronnen van CNN "de vriendelijke federale moordenaar". De Amerikaanse autoriteiten denken dat Allen vorige week naar Washington is gereisd per trein en vervolgens heeft ingecheckt als gast in het Hilton Hotel, waar het diner plaatsvond. Hij zou ook berichten hebben gestuurd aan zijn familieleden, waarin hij zijn verbazing uitsprak over de gebrekkige beveiliging. Die was niet gericht op personen die al ruim voor het diner in het hotel waren. Het Hilton laat weten dat de beveiliging van het hotel door de Secret Service was georganiseerd. Volgens het hotel leidde deze veiligheidsdienst de beveiligingsoperatie en is die verantwoordelijk voor de veiligheid van de president. Het Witte Huis heeft gezegd dat het de "protocollen en praktijken" van de veiligheidsdienst gaat onderzoeken. Harde retoriek Woordvoerder van het Witte Huis Karoline Laevitt vindt dat "de harde politieke retoriek" heeft geleid tot de beschieting. Er is volgens haar "een klimaat gecreëerd waarin iemand de president zou willen aanvallen". Eerder vandaag uitte zowel de Amerikaanse president als zijn vrouw Melania onvrede over talkshowpresentator Jimmy Kimmel. Hij maakte vorige week in zijn programma een grap waarin de talkshowhost deed alsof hij bij het Correspondents' Dinner aanwezig was. In dit stukje cabaret sprak hij Melania toe en zei hij dat ze "straalde als iemand die verwacht snel weduwe te worden". Met deze grap heeft Kimmel volgens Trump opgeroepen tot geweld. Daarom moet hij ontslagen worden bij ABC en Disney, vindt de Amerikaanse president In september werd het programma van de komiek een kleine week van de buis gehaald nadat hij op tv had gezegd dat Trump en zijn gelederen een slaatje probeerden te slaan uit de moord op Charlie Kirk.

De Duitse grenscontroles zijn een schending van het Schengenverdrag van de EU. Dat oordeelt een rechtbank in het Duitse Koblenz. Volgens de rechter beperken de controles het vrije verkeer van personen, en dat is in strijd met het verdrag. De zaak werd aangespannen door een hoogleraar strafrecht die vorig jaar zelf werd gecontroleerd aan de grens toen hij vanuit Luxemburg Duitsland in wilde rijden. Saillant detail is dat hij op weg was naar huis nadat hij de viering van 40 jaar Schengenverdrag had bijgewoond. Na deze controle stapte hij naar de rechter. Die oordeelde vandaag dat de controles in strijd met het Schengenverdrag zijn. Er zijn weliswaar uitzonderingen binnen het verdrag die het mogelijk maken toch grenscontroles te houden, zoals wanneer de openbare orde van een land of de binnenlandse veiligheid in het geding is. Volgens de regering-Merz is dat nu zo. Die stelt dat er te veel migranten naar Duitsland komen, onder wie mensen die strafbare feiten hebben gepleegd. En die instroom kunnen de autoriteiten niet meer aan, zegt de regering. Volgens de rechter is die onderbouwing te vaag. De regering kan bijvoorbeeld niet aantonen dat er onvoldoende opvangcapaciteit is of dat de autoriteiten de instroom niet meer aankunnen. En daarom is het volgens de rechter niet duidelijk waarom er voor Duitsland een uitzondering zou moeten worden gemaakt op het Schengenverdrag. Controles blijven De regering zegt dat de uitspraak alleen betrekking heeft op het specifieke geval van de controle die de hoogleraar zelf meemaakte, en niet over de grenscontroles an sich. Daarover moet een andere rechter oordelen. De regering gaat in hoger beroep en doet verder nu niets met de uitspraak van de rechter uit Koblenz. Correspondent Duitsland Charlotte Waaijers: "Zeker voor de partij van bondskanselier Merz zijn de grenscontroles belangrijk: het was zijn grote verkiezingsbelofte om de grenzen streng te bewaken en zelfs ook asielzoekers terug te sturen. De vorige regering voerde al controles aan alle grenzen in. Die zijn ook bedoeld om de AfD de wind uit de zeilen te nemen, die migratie keer op keer een gevaar voor Duitsland noemt en succesvol campagne kon voeren tegen wat de partij ziet als het falen van de regering om het probleem aan te pakken. Ook al is moeilijk te zeggen of de controles iets doen tegen de problemen die de AfD schetst, de regering ziet er voorlopig niets in om ze stop te zetten. Die benadrukt dat de uitspraak gaat over een specifiek geval, niet over de controles in het algemeen. Daar gaat een andere rechtbank over." Sinds twee jaar zijn er controles aan alle Duitse grenzen en in Nederland groeit de kritiek vanwege de files en ongelukken die ze geregeld veroorzaken. Zo wil burgemeester Bruls van Nijmegen af van de grenscontroles aan de Duitse kant van de grens. Die leiden in de grensregio's regelmatig tot files en ongelukken, zoals de kettingbotsing met een dode van afgelopen weekend. Ook zijn Doetinchemse collega Boumans sprak zich in maart al uit tegen de controles na een kettingbotsing. Verdrag van Schengen In 1985 werd het eerste Verdrag van Schengen getekend door Nederland, België, Luxemburg, Duitsland en Frankrijk. Dat gebeurde in het Luxemburgse dorp Schengen, bij het drielandenpunt met Duitsland en Frankrijk. In het verdrag is afgesproken dat Europese landen geen personencontroles uitvoeren bij de grenzen. Daardoor kan iedereen binnen deze landen gaan en staan waar diegene wil. In 1993 de Europese Akte ingevoerd, waarmee binnen Europa vrij verkeer kwam van goederen, diensten en personen. Het Schengengebied werd sindsdien verder uitgebreid tot het huidige aantal van 29 landen, waarvan 25 lidstaten van de Europese Unie en 4 andere landen binnen Europa.

Nederland heeft op een overwegend zonnige dag weer uitbundig Koningsdag gevierd. Op sommige plekken zoals Amsterdam en Utrecht werd het te druk, maar de sfeer bleef vooral gemoedelijk en feestelijk. Gisteravond ging het feesten op veel plekken nog door. Koning Willem-Alexander vierde zijn verjaardag in het Friese Dokkum, waar zo'n 21.000 bezoekers op afkwamen. Ook op tal van andere plekken in Nederland werd massaal feestgevierd. Zoals gebruikelijk trokken honderdduizenden naar Amsterdam, maar de drukte leek minder extreem dan vorig jaar. Dat kan samenhangen met de strenge maatregelen die de gemeente voor de viering van dit jaar nam om af te komen van het imago 'dat alles maar kan en mag' op Koningsdag. Pas om 17.30 uur, later dan in voorgaande jaren, gaf de gemeente voor het eerst een waarschuwing af voor drukte, voor twee straten in de Jordaan in het centrum van de stad en het Bijlmerplein in Amsterdam-Zuidoost. Een bredere oproep om niet meer naar de stad te komen bleef uit. De gemeente sprak eerder in het liveblog nog van een "gezellige drukte" in de binnenstad, maar verwijderde deze post in de loop van de middag toen het nog drukker werd. De Amsterdamse politie zegt dat het lastig is om een beeld te schetsen, "omdat de situatie constant verandert". Rond 17.30 uur leek Koningsdag volgens een woordvoerder op een reguliere uitgaansavond, zonder "grote excessen". Eerder kwam de ME kort in actie nadat een pand aan de Prinsengracht werd gekraakt, meldt AT5. Ook in Utrecht, Eindhoven en Breda werden mensen opgeroepen om niet meer naar delen van de binnenstad te komen vanwege de drukte. Daar liep het op sommige plekken zo vol dat straten tijdelijk werden afgesloten. De NS reed een speciale oranjedienstregeling om feestvierders te vervoeren. Op drukke trajecten werden extra en langere treinen ingezet, onder meer richting Amsterdam. Volgens de vervoerder kwam de reizigersstroom rustig op gang en was het 's middags "druk, maar beheersbaar". Vooral richting steden met grote feesten, zoals Eindhoven, Breda, Arnhem en Amsterdam, was het drukker dan gebruikelijk, zegt een woordvoerder. Rond het einde van de middag was het nog vooral druk rond de hoofdstad. De NS heeft voor Koningsdag ongeveer 100 extra schoonmakers ingezet om de treinen schoon te maken, maar meldt dat reizigers het overwegend netjes houden. Creatieve kraampjes Op tal van plekken in Nederland waren jong en oud al vroeg in de weer om een plekje te bemachtigen op een van de vele vrijmarkten. Tussen kleding, speelgoed en ander klein grut vielen vooral de creatieve kraampjes op. Op sommige plekken werd de actualiteit op de hak genomen: zo konden bezoekers in Weesp 'mikken op vrede' en werd in het Nijmeegse Goffertpark zelfs bitcoin geaccepteerd als betaalmiddel. Verder werd Koningsdag gevierd met lokale tradities en evenementen, zoals het ringsteken in het Zeeuwse Tholen. In Alblasserdam verliep de herrietocht Luilak, een optocht vol scheurende auto's "relatief rustig", schrijft RTV Rijnmond. Wel werd een aantal agenten onwel door de grote hoeveelheid rook en uitlaatgassen, aldus de omroep.