NOS Algemeen
New York Times: Trump haalt deel Amerikaanse NAVO-vliegtuigen weg uit Europa
President Trump wil een deel van de Amerikaanse NAVO-vliegtuigen en oorlogsschepen terugtrekken uit Europa om ze elders in de wereld in te zetten. Dat meldt The New York Times op basis van ingewijden en militaire documenten. De plannen zouden begin deze maand met de Europese bondgenoten zijn gedeeld.
Volgens de documenten wordt het aantal Amerikaanse F-15- en F-16-gevechtsvliegtuigen dat in een crisis voor de NAVO beschikbaar is, verlaagd van ongeveer 150 naar circa 100. Ook verdwijnen elf maritieme verkenningsvliegtuigen en acht Amerikaanse tankvliegtuigen uit Europa.
Daarnaast zouden een vliegdekschip, een onderzeeër die op grote afstand doelen kan raken met raketten, begeleidende oorlogsschepen en een deel van de strategische bommenwerpers elders worden ingezet.
Nog geen reactie
Als de plannen doorgaan, wordt het vermogen van de NAVO beperkt om vanuit Europa langeafstandsaanvallen uit te voeren en surveillance te verrichten.
De NAVO heeft nog niet gereageerd op het uitgelekte plan, dat past in het beleid van Trump om Europese landen meer geld uit te laten geven voor hun verdediging en veiligheid.
5000 weg uit Duitsland
De VS heeft sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1945 vele tienduizenden militairen gestationeerd in Europese landen. Eerder maakte het Pentagon bekend dat er 5000 Amerikaanse militairen worden weggehaald uit Duitsland.
NOS Algemeen
Oudste dochter Thaise koning (47) overleden na jaren in coma
In Thailand is de oudste dochter van koning Maha Vajiralongkorn overleden. De 47-jarige Bajrakitiyabha Mahidol lag al in coma sinds december 2022.
Ze raakte destijds buiten bewustzijn nadat ze onwel was geworden tijdens een hondentraining voor het Thaise leger, waar ze de rang van generaal had. In het ziekenhuis bleek ze hartproblemen te hebben door een bacteriële infectie. Later verslechterde haar conditie.
Volgens een regeringsmededeling overleed Bajrakitiyabha gisteren aan complicaties: een buikinfectie, hartritmestoornissen en bloedstollingsproblemen. Buiten bij het ziekenhuis zijn aanhangers van het koningshuis bijeengekomen om te rouwen.
Diplomaat en jurist
Bajrakitiyabha was een van de meest zichtbare leden van het Thaise koningshuis: ze maakte naast haar koninklijke taken ook naam als diplomaat en jurist. Hoewel ze het oudste kind was van de koning, die in 2016 zijn vader Bhumibol opvolgde, werd ze niet beschouwd als belangrijkste kandidaat voor de troonopvolging, omdat ze vrouw was.
Na een studie rechten in de VS ging ze aan de slag als aanklager in Thailand. Tussen 2012 en 2014 was ze ambassadeur voor haar land in Oostenrijk. Ook zette ze zich voor de VN in voor de bestrijding van drugs.
Bajrakitiyabha, ook bekend als prinses Pa, maakte zich hard voor de verbetering van de positie van vrouwelijke gevangenen in Thailand. Ze pleitte voor betere levensomstandigheden en steunde rehabilitatieprogramma's voor vrouwen die waren vrijgekomen.
Lang werd gedacht dat de ervaren Bajrakitiyabha een rol achter de schermen zou spelen als de 73-jarige koning zou komen te overlijden. Ze zou dan zijn beoogd opvolger, haar 21-jarige halfbroer prins Dipangkorn Rasmijoti, hebben kunnen bijstaan. Hij is de jongste van de zeven koningskinderen bij drie verschillende vrouwen. De Thaise koning mag zelf een opvolger aanwijzen.
Premier Anutin Charnvirakul zegt dat dood van Bajrakitiyabha "leidt tot onmetelijke rouw in het hart van de gehele natie". Volgens hem was ze "de trots van Thailand", met een "morele nalatenschap die volgende Thaise generaties zal leiden". De verwachting is dat hij binnenkort een periode van nationale rouw afkondigt.
Het is het tweede verlies voor de koning in een jaar: in oktober verloor hij zijn moeder Sirikit op 93-jarige leeftijd.
NOS Algemeen
Nog eens 30 jaar cel voor afgezette Zuid-Koreaanse president voor provocatie Noord-Korea
De afgezette Zuid-Koreaanse oud-president Yoon Suk-yeol, die al was veroordeeld tot levenslang, heeft ook nog een celstraf gekregen van 30 jaar voor droneprovocaties boven Noord-Korea.
Een rechtbank in Seoul achtte bewezen dat hij in 2024 opdracht gaf tot dronevluchten boven de Noord-Koreaanse hoofdstad Pyongyang om de spanningen op het Koreaanse schiereiland op te voeren.
Volgens de rechtbank handelde Yoon samen met toenmalig minister van Defensie Kim Yong-hyun. De twee zouden hebben geprobeerd bij Noord-Korea militaire reacties uit te lokken, waarop in Zuid-Korea een staat van beleg kon worden uitgeroepen.
Propagandafolders
De rechtbank oordeelde dat de acties de militaire belangen van Zuid-Korea hebben geschaad. Door de droneoperaties zouden militaire capaciteiten zijn blootgelegd, terwijl Noord-Korea zijn verdedigingsmaatregelen kon versterken.
Ook voormalig defensieminister Kim Yong-hyun heeft een celstraf van 30 jaar gekregen.
Noord-Korea beschuldigde Zuid-Korea er in oktober 2024 van driemaal drones boven Pyongyang te hebben laten vliegen om propagandafolders uit te strooien. De Zuid-Koreaanse regering ontkende dat destijds niet expliciet. Het ministerie van Defensie verklaarde alleen dat het de beschuldigingen niet kon bevestigen of ontkennen.
De spanningen tussen beide landen liepen daardoor op, maar leidden niet tot militaire confrontaties. De advocaten van Yoon reageerden kritisch op het vonnis. Zij stellen dat de dronevluchten een reactie waren op duizenden met afval gevulde ballonnen die Noord-Korea eerder dat jaar naar Zuid-Korea had gestuurd.
Volgens de verdediging ondermijnt de uitspraak de nationale veiligheidsbelangen van Zuid-Korea. Het is nog niet bekend of Yoon in beroep gaat.
Eerder levenslang
Yoon was al veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf wegens het uitroepen van de staat van beleg in december 2024. Die maatregel hield slechts zes uur stand. Parlementsleden wisten ondanks een blokkade van militairen en politie het parlement binnen te komen en stemden voor opheffing van de noodmaatregel.
Kort daarna werd Yoon geschorst, vervolgens afgezet via een afzettingsprocedure en uiteindelijk definitief uit zijn ambt gezet door het Constitutioneel Hof.
Aanklagers stelden dat Yoon een crisissituatie wilde creëren om tegenstanders uit te schakelen en zijn macht te consolideren. Tegen de veroordeling tot levenslang is zowel Yoon als het Openbaar Ministerie in beroep gegaan. De aanklagers hadden in die zaak de doodstraf geëist.
Yoon zit sinds juli 2025 vast. Tegen hem lopen nog meerdere strafzaken.
NOS Algemeen
Onderzoekers: te weinig borstkankerpatiënten krijgen nodige gentest
Mogelijk krijgen te weinig borstkankerpatiënten een speciale gentest waarmee wordt gekeken of chemotherapie nodig is voor hun behandeling. Dat blijkt uit onderzoek van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) in samenwerking met de Universiteit Twente.
In 2024 kreeg een op de drie patiënten de test. "Dit kan betekenen dat vrouwen onnodig chemotherapie krijgen", zegt hoofdonderzoeker Sabine Siesling.
Risicobepalend
In Nederland worden de gentesten MammaPrint en Oncotype DX ingezet voor vrouwen boven de vijftig met borstkanker in een vroeg stadium en met specifieke tumoren. De tests brengen de genen van de tumor in kaart en voorspellen daarmee de kans op terugkeer van de kanker. De artsen gebruiken de resultaten om te kijken of chemotherapie zinvol is en bespreken dit met de patiënt.
Sinds 2023 worden de tests gedekt door de verzekering. Voordat ze werden vergoed, kreeg slechts 9 procent van de patiënten die in aanmerking kwamen de test. Sinds de tests worden vergoed, is dat gestegen naar 37 procent, blijkt uit het onderzoek.
Dat betekent dat ongeveer twee derde van de patiënten die wel in aanmerking kwamen, de test niet kreeg. Volgens de onderzoekers zouden dat in 2024 zo'n duizend vrouwen kunnen zijn geweest.
Wel of geen chemotherapie
Van de mensen die de test wel ondergingen, en een hoog risico op uitzaaiingen bleken te hebben, kreeg meer dan 80 procent chemotherapie. Patiënten met een laag risico kregen in minder dan 10 procent van de gevallen chemotherapie. Van de patiënten die in aanmerking kwamen voor een gentest, maar deze niet kregen, onderging meer dan de helft chemotherapie.
"Dit suggereert dat het ontbreken van testinformatie kan leiden tot een ruimere inzet van chemotherapie dan nodig is", zegt Siesling. Chemotherapie kan leiden tot heftige en soms blijvende bijwerkingen, zoals haaruitval, geheugenproblemen en vermoeidheid.
In een vervolgonderzoek gaan de onderzoekers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en de Universiteit Twente kijken naar redenen waarom de test niet breder worden ingezet.
NOS Algemeen
Kritiek op NASA vanwege volledig mannelijke crew Artemis III: 'Voelt als een stap terug'
NASA krijgt er op sociale media flink van langs vanwege de volledig mannelijke selectie voor de Artemis III-missie. Die vlucht is een voorbereiding op de eerste Amerikaanse maanlanding sinds 1972.
Op de Artemis II-missie was een van de vier astronauten aan boord een vrouw. Eerder deze week werd de selectie voor Artemis III bekendgemaakt, en deze keer blijkt er geen enkele vrouw bij te zijn. Ook de astronaut die als backup is geselecteerd is een man.
Vrouwelijke astronauten en wetenschappers hebben zich kritisch uitgelaten over die keuze, onder wie Emily Calandrelli, die mee vloog op een korte ruimtevlucht met Blue Origin. "Het is teleurstellend. Artemis is de tweelingzus van Apollo. Laten we deze fout niet meer maken." Wetenschapscommunicator Camille Bergin zegt op Instagram dat "het voelt alsof we een stap terug maken."
De keuze voor een volledig mannelijke crew is opvallend. Zo'n 40 procent van NASA's actieve astronauten is vrouw. Sinds SpaceX in 2021 begon astronauten naar ruimtestation ISS te vervoeren is het slechts twee keer voorgekomen dat er geen vrouw bij was en bij een daarvan ging het om een reddingsmissie voor een zieke astronaut.
Woedende reacties
NASA-hoofd Jared Isaacman heeft op X gereageerd op de teleurgestelde en soms woedende reacties die het ruimtevaartagentschap krijgt. Volgens hem is er alleen gekeken naar de kwaliteiten en expertise van de astronauten voor deze specifieke missie.
"Niemand moet hier iets achter zoeken", aldus Isaacman. "Onze laatste astronautenklas bestond voor meer dan de helft uit vrouwen. We selecteren de beste astronauten om onze doelen te bereiken." De NASA-directeur wijst er daarbij op dat astronauten voor verschillende missies trainen.
Sian Proctor, die in 2021 een ruimtevlucht maakte samen met Isaacman, hoopt desondanks dat het bij Artemis IV, die de eerste maanlanding in ruim 50 jaar moet gaan uitvoeren, anders zal gaan. "Felicitaties aan de crew van Artemis III. Jullie succes zal de weg bereiden voor de volledig vrouwelijke crew van Artemis IV!"
NOS Algemeen
Het Europese migratiepact gaat in: wat verandert er?
Na jarenlang onderhandelen en voorbereiden treedt vandaag het Europese asiel- en migratiepact in werking. Het doel is om het aantal migranten dat illegaal de EU binnenkomt omlaag te brengen en meer controle te krijgen over de mensen die voor asiel naar Europa komen.
Wat verandert er in Nederland?
De IND, de organisatie die beoordeelt of een asielzoeker in Nederland mag blijven, gaat anders werken. Zij moeten asielaanvragen binnen een half jaar afhandelen. Nu duurt die procedure vaak zo'n twee jaar. Om dat voor elkaar te krijgen heeft de IND de procedure versimpeld.
Zo moeten asielzoekers zelf eerst vragen over hun aanmelding beantwoorden op een tablet, zijn er geen verplichte gezondheidschecks meer en moeten asielzoekers direct naar de rechter wanneer ze het niet eens zijn met de beslissing van de IND. Critici vrezen dat de nieuwe werkzijde tot veel meer procedures bij de rechter gaat leiden.
De nieuwe werkwijze heeft ook een grote impact op asielzoekers die nu al in Nederland wachten op een beslissing. Omdat de IND wil voorkomen dat ze onder de nieuwe regels meteen achterstanden oploopt, krijgen asielzoekers die vanaf vandaag een asielverzoek indienen voorrang. Asielzoekers die al een procedure hebben lopen, moeten daarom extra lang wachten. Het kabinet wil die wachttijd beperken tot maximaal drie jaar. Daarnaast voert Nederland, los van het migratiepact, het tweestatusstelsel in.
Wat verandert er voor Ter Apel?
Het is nog onduidelijk of het pact snel tot minder drukte in Ter Apel gaat leiden. In theorie is dat wel zo. Migranten moeten de asielprocedure namelijk voornamelijk aan de buitengrenzen van de Europese Unie gaan doorlopen, in bijvoorbeeld Griekenland of Italië. Nederland heeft met Schiphol ook een buitengrens, maar daar komen over het algemeen weinig mensen aan die op zoek zijn naar asiel.
Of het in de praktijk ook zo zal uitpakken, moet blijken. Daarvoor is het van belang dat de landen aan de buitengrenzen van de EU voorkomen dat asielzoekers doorreizen. Mocht dat toch gebeuren, dan kan Nederland die asielzoekers terugsturen naar het land waar zij de EU binnenkwamen. Dat land is verantwoordelijk voor de asielprocedure.
Deze regel bestaat al jaren, maar zuidelijke EU-landen weigeren migranten terug te nemen, omdat zij als grenslanden al heel veel asielzoekers opvangen. Maar onder het nieuwe migratiepact wordt deze afspraak nieuw leven ingeblazen. De landen aan de buitengrens van de EU zijn in eerste instantie weer verantwoordelijk voor de asielprocedure.
Daar staat tegenover dat de overige EU-lidstaten hulp moeten bieden aan die landen (Griekenland, Cyprus, Italië, Spanje). Die hulp bestaat uit het overnemen van asielzoekers of het bieden van financiële steun. Nederland kiest voor de financiële steun. Enkele andere landen, zoals Duitsland, zijn wel bereid asielzoekers over te nemen.
Het is een van de kwetsbare onderdelen van het migratiepact: als het aantal migranten dat naar de EU komt komende jaren toeneemt, is het de vraag of genoeg lidstaten bereid zijn de grenslanden te ontlasten. Als hulp uitblijft, ontbreekt voor de grenslanden de prikkel om asielzoekers zorgvuldig te registreren en te voorkomen dat ze doorreizen naar andere EU-landen.
Wat verandert er voor asielzoekers?
Asielzoekers die aankomen in bijvoorbeeld Cyprus of Griekeland krijgen te maken met snelle procedures aan de grens. Ze ondergaan eerst een veiligheidsscreening. Hun gegevens worden opgeslagen in een databank. Op basis van de screening wordt besloten of de asielzoekers een reële kans hebben op asiel. Als dat zo is, belanden ze in de normale asielprocedure.
Degenen die weinig kans maken, komen in een extra snelle procedure terecht van maximaal twaalf weken. Zij moeten die procedure afwachten in gesloten centra. Als ze niet mogen blijven, moeten ze terugkeren naar hun land van herkomst. Die terugkeer is een andere kwetsbaarheid in het pact. Op dit moment lukt het EU-landen maar heel beperkt om uitgeprocedeerde asielzoekers terug te sturen. Veel landen weigeren migranten terug te nemen.
Later dit jaar gaan er ook nieuwe Europese regels gelden om die terugkeercijfers omhoog te krijgen. Het geeft EU-landen onder meer de optie afgewezen asielzoekers naar 'terugkeerhubs', uitzetcentra buiten de EU, te sturen. Afspraken over zulke uitzetcentra zijn er nog niet.
Ook wil de EU meer afspraken maken met landen waar veel migranten vandaan komen, zodat zij afgewezen asielzoekers toch willen terugnemen. De EU voert daar nu zelfs met de Taliban gesprekken over. Maar zolang het onvoldoende lukt mensen terug te sturen, is het de vraag in hoeverre het migratiepact succesvol kan zijn.
Wat staat er in het migratiepact? In deze video wordt het uitgelegd:
NOS Algemeen
Wekdienst 12/6: Corona-verhoor Rutte • Tweede dag WK voetbal
Goedemorgen! Dick Schoof en Mark Rutte worden vandaag verhoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona, en Canada, de Verenigde Staten, Bosnië en Herzegovina en Paraguay spelen hun eerste wedstrijd op het WK voetbal.
Eerst het weer: veel bewolking en af en toe regen. Later vanuit het westen tijdelijk droger en soms wat zon, maar vanmiddag opnieuw bewolkt en soms regen. Het wordt 16 tot 19 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.
Wat kan je vandaag verwachten:
Dit is er vannacht gebeurd:
Bij een explosie en een grote brand bij een flatgebouw in Amsterdam Nieuw-West zijn zeker zeven gewonden gevallen, meldt de gemeente. Een van hen is zwaargewond. De oorzaak van de explosie in Amsterdam is nog niet bekend.
De explosie gebeurde rond middernacht in een bijgebouw van de flat aan de Osdorper Ban, waar een sportschool in zit. Het stortte deels in. Er wordt met honden gezocht of er mensen onder het puin liggen.
De brand die ontstond, sloeg over naar het flatgebouw, en is onder controle. Zo'n 400 mensen zijn geëvacueerd. Vanwege instortingsgevaar is een specialistisch team ter plaatse.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
Het WK voetbal is gisteren officieel begonnen. Het Azteca-stadion in Mexico-Stad was het decor voor een spectaculaire openingsceremonie, die uit twee delen bestond, voorafgaand aan de openingswedstrijd tussen Mexico en Zuid-Afrika. Het hoogtepunt kwam van Shakira en Burna Boy. Zij zongen het officiële WK-lied Dai Dai (Come on, Come on).
Fijne dag!
NOS Algemeen
Iran zegt tanker tegen te houden in Straat van Hormuz, VS haalt drones neer
Iran heeft een tanker tegengehouden die zonder toestemming door de Straat van Hormuz wilde varen. Dat melden Iraanse staatsmedia.
Volgens een Iraanse militaire bron wilde het schip de zeestraat passeren, maar moest het gehoor geven aan waarschuwingen van de Iraanse Revolutionaire Garde.
Iraanse media meldden eerder dat er explosies waren gehoord bij de havenstad Bandar Abbas. Staatspersbureau IRNA berichtte later dat daar geen ontploffingen waren gemeld, en dat de geluiden mogelijk verband hielden met militaire activiteit op zee. Ook bij Sirik, aan de Iraanse kust, zouden explosies zijn gehoord.
Zo'n twee maanden geleden werd een staakt-het-vuren aangekondigd tussen Iran en de VS. Sindsdien zijn de gevechten in intensiteit afgenomen, maar nooit helemaal gestaakt. Een deal tussen Iran en de VS lijkt ver weg.
Het Amerikaanse leger zegt twee Iraanse aanvalsdrones te hebben neergehaald. Volgens een Amerikaanse bron van persbureau Reuters leek het erop dat Iran schepen in de Straat van Hormuz wilde aanvallen. Volgens de anonieme bron is scheepvaartverkeer door de Straat nog steeds mogelijk.
De militaire leiding in Iran meldde gisteren dat de zeestraat is gesloten voor onder meer olietankers en vrachtschepen. Schepen die toch proberen door te varen, zouden worden beschoten.
Onduidelijkheid over deal
Intussen heeft de Amerikaanse president Trump gezegd dat de VS en Iran mogelijk komend weekend een vredesakkoord sluiten waardoor de zeestraat weer opengaat. Hij zei te verwachten dat vicepresident JD Vance "de komende dagen" naar Europa kan afreizen voor een ondertekeningsceremonie. Trump heeft ook met de Israëlische premier Netanyahu gebeld over het mogelijke akkoord.
De president liet via zijn sociale platform Truth Social weten dat hij geplande aanvallen op Iran heeft laten annuleren omdat die de onderhandelingen in de weg staan.
Iran heeft niet bevestigd dat een akkoord aanstaande is. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei gisteravond dat Iran nog geen definitieve beslissing heeft genomen over een mogelijke deal. Staatspersbureau Fars meldde eerder wel dat de kans op een deal "relatief" groot is, omdat de VS een conceptvoorstel van Iran zou hebben geaccepteerd.
Trump heeft de afgelopen maanden minstens 38 keer gezegd dat een deal met Iran dichtbij is.
NOS Algemeen
Ariana Grande boos op Witte Huis vanwege nummer 'Bye' bij immigratievideo
De Amerikaanse popster Ariana Grande heeft bezwaar gemaakt tegen het gebruik van haar muziek bij een video over het strenge migratiebeleid van de regering-Trump. In die video, die door het Witte Huis is geplaatst op TikTok, zijn federale agenten te zien die mensen arresteren en boeien terwijl het nummer Bye van Ariana Grande klinkt.
"Gebruik mijn muziek alstublieft nooit in verband met deze barbaarse, onmenselijke, gruwelijke onzin", schreef de artiest volgens persbureau Reuters in een comment bij de post. Een woordvoerder van Grande bevestigt dat Grande die reactie heeft geplaatst, maar dat die comment "om wat voor reden dan ook" niet meer zichtbaar is. De eigenaar van een TikTok-account kan reacties verwijderen.
Het team van Grande probeert de muziek bij de video verwijderd te krijgen.
Rechtszaken aangespannen
Een woordvoerder van het Witte Huis heeft intussen gereageerd op de kritiek van Grande. "We zeggen het nog één keer: wat werkelijk barbaars, onmenselijk en gruwelijk is, zijn de criminele illegale vreemdelingen die onschuldige Amerikaanse burgers hebben verwond en vermoord", aldus Witte Huis-woordvoerder Abigail Jackson.
Het is niet voor het eerst dat Ariana Grande zich kritisch uitlaat over Trump. In 2025 deelde ze een post op Instagram waarin ze mensen die op Trump hadden gestemd vroeg of hun leven er beter op was geworden sinds hij aan de macht is.
Grande is ook niet de eerste artiest die zich beklaagt over het gebruik van haar muziek door de regering-Trump. Onder anderen Neil Young, John Fogerty, Phil Collins, ABBA, Panic At The Disco en de nabestaanden van Leonard Cohen, Tom Petty en Prince hebben daarover bezwaar gemaakt, en sommigen van hen hebben rechtszaken aangespannen.
NOS Algemeen
Explosie en brand bij flatgebouw Amsterdam, zeker zeven gewonden
In een flatgebouw in Amsterdam Nieuw-West zijn aan het begin van de nacht bij een explosie en de daarop volgende brand zeker zeven gewonden gevallen. Een van hen is zwaargewond, meldt de gemeente. Vierhonderd omwonenden zijn geëvacueerd.
Het aantal gewonden kan nog oplopen. Het gaat om een bijgebouw van een flat, waar een sportschool is gevestigd die 24 uur per dag open is. Het is nog niet niet duidelijk hoeveel mensen binnen waren op het moment van de explosie.
Er is een zoekactie gestart. Daarbij wordt eerst een drone ingezet om het gebouw te doorzoeken, reddingswerkers met speurhonden mogen pas naar binnen als het puin niet meer rookt.
Explosieven Opruimingsdienst
De eerste melding van de explosie kwam om 00.15 uur. Het pand aan de Osdorper Ban is deels ingestort en er ontstond brand. De ontploffing was in een groot deel van de stad te horen, schrijft de lokale omroep AT5.
De oorzaak van de explosie is nog niet duidelijk. Daarom werd naast politie, brandweer en ambulances ook de Explosieven Opruimingsdienst ingeschakeld. "Er zijn veel teams aanwezig omdat we eigenlijk nog rekening houden met alle scenario's. Op dit moment is het gewoon nog niet duidelijk", zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio. "Maar de focus ligt nu nog echt op de hulpverlening."
De eigenaar van de sportschool schrijft in een bericht op Instagram dat op camerabeelden uit het pand te zien is dat de explosie "van onder onze vloer vandaan" kwam. "Op de begane grond, onder onze sportschool, bevinden zich onder andere een leiding, een transformatorruimte en opslagruimtes van bewoners. Deze ruimtes zijn geen onderdeel van onze sportschool."
Brandweer of politie heeft nog niet op die bewering gereageerd.
Flat ontruimd
De brand die na de explosie ontstond was aan het begin van de ochtend onder controle.
Het duurde uren om het vuur te blussen:
Er werd vannacht besloten de naastgelegen galerijflat van negen verdiepingen te ontruimen. "Dat is vooral gedaan omdat er bij de brand heel veel rook vrijkwam en die trok de woningen in", legt de woordvoerder uit. "Daarnaast wisten we ook niet zeker wat de explosie had gedaan met de constructie van het flatgebouw, daarom hebben we uit voorzorg maar het hele flatgebouw ontruimd."
De circa 400 bewoners konden grotendeels worden opgevangen door bekenden in de buurt. Zo'n honderd van hen hebben de nacht doorgebracht in het stadsdeelkantoor van Osdorp. Het GVB zette bussen om hen daarheen te brengen.
"Ik zou net gaan slapen en op een gegeven moment hoorde ik een knal", zegt een bewoner daar vanmorgen. "Ik dacht eerst dat er een bom was neergelegd. Toen ik naar buiten keek, zag ik dat de hele sportschool open lag."
"Ik ben eigenlijk weer terug naar bed gegaan", zegt een medebewoner die vanmorgen een sigaretje staat te roken buiten het stadsdeelkantoor. "En toen werd er geschreeuwd: iedereen moet naar buiten komen, want er is instortingsgevaar."
Ze weet nog niet waar ze verder aan toe is vanochtend. Ze heeft haar computer meegenomen, dus werken op afstand is een optie. "Maar we zijn nog niet geïnformeerd, dus weten ook helemaal niet waar we aan toe zijn."
Haar buurman, taxichauffeur, denkt gedwongen vrij te zijn vandaag. "Je mag je auto niet pakken, want de hele straat is afgesloten. Dus ik zal wel niet kunnen werken. Het is afwachten."